Fusa |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
In het jaar 1600 werd deze middeleeuwse staafkerk vervangen door een nieuwe kerk. Ongeveer 250 jaar zou deze dienst doen, alvorens ze vervangen zou worden door een grotere kerk. Deze kerk kwam gereed in 1861 en is ontworpen door architect Stockfleth. Ze stond op een nieuw gekocht stuk grond naast de oude kerk, die later afgebroken werd. De tekeningen van architect Stockfleth werden later (in 1867) gebruikt om de kerk te Bruvik op het eiland Osterøy te bouwen. In 1907 werd een contract getekend met Olsen & Jørgensen orgelfabrikk, Kristiania, voor de bouw van een orgel, het eerste voor de kerk te Fusa. Een jaar later werd dit instrument, met negen stemmen verdeeld over manuaal en pedaal, opgeleverd. Elisabeth Margrethe Behrens Marstrander, de vrouw van de toenmalige dominee te Fusa, werd de eerste organist. Haar organistopleiding volgde ze aan het muziekconservatorium in Bergen. Zondag 11 januari 1959, kort na de kerkdienst, brandde de kerk geheel af. De oorzaak was waarschijnlijk een defekt in een kachelpijp (O.B. Skaathun, "Soga for Fusa, Hålandsdal og Strandvik", del II). Een klein crucifix daterend uit de 18e eeuw was één van de weinige dingen die overbleven. Dit kruisbeeld staat nu op het altaar in de nieuwe kerk. De nieuwe kerk werd zondag 2 september 1962 ingewijd. Ze is ontworpen door architect Ole Halvorsen en uitgevoerd in beton. Ze staat op dezelfde plek als haar voorgangster. In plaats van een altaarschilderij heeft de kerk een fresco gekregen op de muur achter het altaar. Deze fresco is gemaakt door Bjørn Tvedt. We zien een zittende Jezus in gesprek met de samaritaanse vrouw bij de Jakobsbron. Het gezicht van de vrouw is niet te zien. We zien alleen het gezicht van de hoofdpersoon Jezus. Dit wordt onderstreept door de belichting die geheel en al op de Jezusfiguur valt. Onder de fresco staat het slot van Johannes 4,10 "...en hij gaf u levend water".
De nieuwe kerk kreeg een orgel dat gebouwd was door Olsen & Jørgensen orgelfabrikk, Kristiania, in 1916 als opus 456 voor Birkeland kirke te Nesttun, Bergen. Het was een orgel met pneumatische kegelladetractuur dat door Vestre's Orgel- og Pianofabrikk overgeplaatst werd naar Fusa. Het kreeg een nieuw front dat ook ontworpen was door de architect van de kerk, Ole Halvorsen.
Het orgel had de volgende dispositie:
Het orgel kreeg dan wel een nieuwe overlevingskans, maar helaas werd al vrij snel duidelijk dat ook dit orgel niet het eeuwige leven zou krijgen. Amper 30 jaar na ingebruikname begonnen plannen voor restauratie of nieuwbouw vaste vormen aan te nemen. Uiteindelijk resulteerde dit in een nieuw, mechanisch orgel van Orgelmakerij Steendam te Roodeschool.
Speciale aandacht mag besteed worden aan het schilderwerk. Dit is uitgevoerd door Henk van der Luyt van Orgelmakerij Steendam, op advies van Anne Hesvik Kartveit n.a.v. een door haar gemaakt kleurenplan voor de kerk te Fusa. De balustrade is geschilderd door Anne Kartveit zelf en gemaakt door haar man Yngve. Deze werd daarbij geholpen door Arne Brandanger (overigens een achterkleinkind van de eerste organiste). Bij het maken van de balustrade is gebruik gemaakt van delen uit de oude balustrade. De "wybertjes"-figuren hieruit zijn ook overgenomen op het orgelfront. Het orgel kreeg de volgende dispositie:
Een opvallende trek in de dispositie: een Mixtuur-register ontbreekt op het hoofdwerk. In overleg met adviseur en organist heeft Steendam er voor gekozen alle "Mixtuur-koren" op een aparte sleep te plaatsen. Zodoende kan men ieder register òòk afzonderlijk gebruiken, en bovendien de samenstelling van de Mixtuur aanpassen aan de grote van de aanwezige gemeente. Deze oplossing is mede ingegeven door de ietwat "harde" akoestiek in de lege kerk. Een gewoon Mixtuur-register zou dan al snel vermoeiend opgevat kunnen worden. De akoestiek neemt evenredig af naarmate de kerk voller wordt, maar dat is slechts zelden een probleem.... Voor een Mixtuur op 8-voets basis opent men (naast de Prestanten 8, 4, 3 en 2) de Quint 1 1/2 bas en Sifflet 1 bas in half geopende stand (waarbij dus alleen het onderste octaaf spreekt). Toevoeging van Bourdon 16 en Quint 6 discant zorgen voor een Mixtuur op 16-voets basis. Te mooi om waar te zijn? Speel maar eens een dalende toonladder over het hele manuaal en u zult de repetities, die zo kenmerkend zijn voor een Mixtuur, duidelijk kunnen horen! Foto's van de opbouw in de werkplaats kunt u hier zien (klik op een foto voor een vergroting). Die betreffende pagina is onderdeel van een homepage over het "tweeling"-orgel in de Gereformeerde kerk (vrijgemaakt) in Dalfsen. Deze kerk had in eerste instantie hetzelfde front als van het Steendam-orgel in Apeldoorn bestelt. Echter bij een bezoek aan de werkplaats in Roodeschool zag het orgelkomité het orgel voor Fusa in aanbouw. Dusdanig onder de indruk leidde dit tot een wijziging van hun bestelling, niet in het minst omdat deze oplossing tevens meer ruimte liet voor andere instrumentalisten op de orgelgalerij. Het enthousiasme gold in niet geringe mate ook de kleurstelling en de gebruikte verftechnieken. Daar dit echter ekstra onkosten met zich mee zou brengen, werd uiteindelijk gekozen voor een nuchterder uitvoering met dit als resultaat. mp3-files met opnames van het Steendam-orgel:
Content Management Powered by CuteNews |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Meny |
|
Copyright: |
Design © 2006 Peter-Hans de Zwarte |